Абдулла Искандар Ўш ва Жалолободдаги қирғиндан жабрланганларнинг аксари бўла туриб¸ яна уларни жиноятчига чиқаришга уринаëтган қирғиз "силовик"лари ҳаракатига Ўзбекистон ҳукумати расман эътироз билдириши лозим¸ дейди андижонлик Одилжон ака.
Ўш¸ Жалолобод фожиаси учун ўзбек ҳукумати жавобгар
дейди Андижоннинг Марҳамат туманидан Одилжон ака.
- Андижоннинг Марҳамат шаҳридан Одилжон. Ўшдаги воқеаларнинг ҳаммасига Ўзбекистонни айбдор деб биламан. Нимага деганда¸ мана Ўзбекистон ниҳоятда катта мамлакат. Биз катта миллатмиз¸ бошқамиз деймиз¸ лекин ўзбекларни ўз билганича ташлаб қўйганмиз. Мисол учун¸ мана Ўш ва Жалолободда 70 фоиз ўзбеклар яшайди. Мана 20 йил олдин бўлган маҳалда ҳам худди ҳозирги сингари фалонча текшираяпти¸ пистонча текшираяпти деб¸ текшир-текшир қилди. Лекин ўз-ўзидан йўқ бўлиб кетди. У маҳалда ҳарқалай совет даври эди. СССР нинг охирги кунлари эди. Ўша ерда ота-оналар борда. Ўша ерга борганман. Шунда кўрганман.
Ҳозир мана бу бўлгани¸ иккинчиси¸ ниҳоятда хунук бўлди. Лекин Ўзбекистондан ҳеч қанақа реакция йўқ. Шуни айтмоқчи эдимда. Ҳеч бўлмаса тўполонда нима қилмаганга яраша ҳозир бутун дунë нималарини¸ бошқаларини жалб қилиб¸ мана бечора ўзбеклар қамалаяпти экан. Телефонда гаплашиб билиб турибман. Шунга ҳеч бўлмаса сиëсий томондан ëрдам берса бўлмайдими?
Ўзбекистонни мен бутун дунëдаги ўзбекларнинг пойтахти деб биламан. Биз ўзбек халқи “Биз Бобурнинг авлодимиз¸ Амир Темурнинг авлодимиз” деб мақтанишни биламиз¸ лекин мақтанган маҳалимизда шуни кўрган¸ билган одамлар нима деб ўйлаши мумкин? Шунга мен ҳайронманда. Ўзбекистон ҳеч нарса билмагандай тутаяпти. Туяқушдай калласини қумга тиқиб олиб ҳеч нарсани кўрмаяпман дегани билан бўлмайдию. Кўриб турибдию бошқалар. Шунга одамнинг қони қайнаб кетар эканда. Ўзбекистондан ҳеч реакция йўқда. Айниқса¸ президентимиз¸ ҳайронман энди. 10 кунми¸ бир ҳафтами қочоқларга жой берди¸ униси майли. Лекин мана ҳозир касалигача қайтариб юборди. Ҳозир 25 миллион ўзбек халқи бўлса¸ шунинг ярмидан кўпи секретний хизмат. Шуларини ишга солмайдими? Билдирмайдими ўзбекнинг борлигини? Мана Туркия Исроилни қилаяптию. Ҳаво йўлини бекитди¸ бошқа қилди¸ кечирим сўра¸ деяпти. Тўққизта одам ўлганига шунақа қилаяпти булар. Бизда нима бўлиб кетди¸ дейди Одилжон ака.
Лайлак тинч
Қирғизистондаги ўзбеклар қурч яшайдиган нуқталардан бирида уруш олови ëқилишига йўл қўймадик¸ дейди бизга қўнғироқ қилган Лайлак тумани турғуни.
- Худога минг қатла шукур¸ Лайлак тинч турибди. Биздан ҳам чиқди. Ўзбекларнинг лидерлари чиқиб қирғизларнинг лидерлари билан¸ қирғиздан бир-иккита нацистлар чиқди. Уни қирғиз болаларнинг ўзи уриб ташлади. Ўзбеклардан чиққанини ўзбек болалар уриб¸ олиб кириб кетди. Мана шундай қилиб босиб турди Лайлакни. Овчи деган интернационал қишлоқда бўлди анча. Лайлак тинч. Маркази Исфана шаҳри. 90 фоизи ўзбек. Яхши турибди ҳозирча. Ҳамма қўрқувда лекин. Ҳозирча яхши. Тўйлар бўлаяпти. Ўшда уже айтишларича¸ ўзбек деган сўз¸ ўзбек деган¸ умуман концлагердан ҳам ошиб кетдида булар. Ўзбекларнинг уйига кириб ўтириб олди¸ точкаларни тортиб олаяпти¸ милициялар ураяпти. Издевателствода. Бундай олганда геноциддан ўтказиб юборган ўзлари. Ҳозир икки кунми сал жим бўлиб турди. Ҳозир яна бошланди. Ўзбекча айтганда¸ сизлар чопонга ўраб ëзганинглар бу. Қоғозга ўраб ëзганинглар¸ мингдан юзини ëзаëтган экансизларда бўлмаса¸ дейди лайлаклик суҳбатдошимиз.
Ўш тутқунлари
Ўшда ҳар бир ўзбек йигити гаровга олиниб пул эвазига қўйиб юбориладиган матоҳга айланди¸ дейди Ўшнинг Қорасув кўчасидан қўнғироқ қилган Нодира Соипова.
- Мародëрство бўлди деб¸ биз кетган пайтда бу ерда фақат эркаклар қолганку. Эркаклар қолганда “ҳамма ëқ тинчиди” деб туриб ҳар бир оиладан ëш ўспирин йигитларни олиб чиқиб кетиб “Сен нима иш қилгансан? Қандай иш қилгансан?” деб қийнаяптида. Ота-онаси пул бергандан кейин қўйиб юборишаяпти. УВД гами¸ ГОВД гами олиб чиқишаяпти.
Озодлик: Сизнинг яқнинларингиздан конкрет бировни олиб кетишдими?
- Кеча соат 9 ларда комендант соати бошланганда бизнинг маҳалламиздан 20 тача болани олиб чиқиб кетди. Бугун саҳар эрталаб соат 6.30 -7 лар чамасида тепа маҳалладан болаларни ухлаëтган жойида олиб чиқиб кетган. Улар қуролланган бўлгани учун уларга қарши тура олмаймизда. Шунинг учун улар ҳақ бўлаяпти ҳозир¸ дейди Нодира Соипова.
© 
[size=19]
