Oliy Majlis ratifikatsiya bilan respublikaga chet eldan sarmoya kela boshlaydi deb umid qilayotgan bo'lishi mumkin, ammo qonun hozircha faqat qog'ozda. Shu paytgacha ma'qullangan o'nlab xalqaro hujjatlar qatorida chang bosib yotibdi.
O’zbekiston Oliy Majlisi BMTning korrupsiyaga qarshi kurash bo’yicha xalqaro konvensiyasiga qo’shilish haqidagi qonunni ma’qullagan.

Konvensiyaga qo’shilish, deya bildiradi Oliy Majlis matbuot xizmati, sud va huquq tizimi va davlat xizmatini takomillashtirish va investitsiya muhitini yaxshilash uchun xizmat qiladi.

Sharhlovchilar nazarida esa xalqaro hujjatni yoqlash bilan O’zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurash boshlandi deya olmaymiz. Chunki, deydi ular, mamlakatda korrupsiya ildiziga bolta uruvchi vositalar – matbuot va nohukumat tashkilotlar juda zaif.

Ommaviy axborot vositalari siyosiy bosim ostida faoliyat yuritadi. Mamlakatda hukumatni yoqlagan tashkilotlargina ishlay oladi.

O'zbekistonda korrupsiya ildiz otmagan sohani topish qiyin. Korrupsiya tirikchilikning bir qismi va aholi turmush tarziga singib bo'lgan.

Mutaxassislar davlat boshqaruvining o'zi korrupsiyaga asoslangan deydi.

"Korrupsiya hukumatning umurtqa pog'onasi hisoblanadi, ya'ni har bir lavozimga tayinlash uchun pora olish... Bularni yo'qotadigan bo'lsa, tuzumning o'zi ham yo'qoladi. Ratifikatsiya qilingan qonun hech narsani bildirmaydi. Tepadagi rahbarlarda korrupsiyaga qarshi kurashish uchun siyosiy irodaning o'zi yo'q. Bitta buyruq bilan bu boradagi milliy qonunni qabul qilish mumkin edi. Ratifikatsiya qilingani bilan bu milliy qonun bo'lmasa, u qanday amalga oshadi ", - deydi sharhlovchi Toshpo'lat Yo'ldoshev.

Bundan sal avval Oliy Majlis odam savdosiga qarshi kurash bo'yicha qonun loyihasini muhokama qilgan edi. Bu borada qabul qilingan qonunlar samarasi ham shubha ostida.

Tahlilchilar nazarida Toshkentda keyingi paytda bir qator xalqaro konvensiyalarning ratifikatsiya qilinishi asosan xalqaro hamjamiyat ko'zi uchun, xo'jako'rsinga qilinayotgan harakatlardir.

Toshpo'lat Yo'ldoshev fikricha bu qonunlar ijrosi uchun zarur mexanizmlar - ijro vositalari mavjud emas.

"Butun siyosat o'zgartirilganidan keyingina ijro mexanizmi bo'ladi. Qonunlar ijrosi jamoatchilik va matbuotga borib taqaladi. O'zbekistonda korrupsiyaga qarshi kurashish uchun zarracha ham sharoit yo'q", - deydi sharhlovchi.

Keyingi paytda viloyat va tuman miqyosida bir necha hokim ishdan olindi. Ularning ayrimlari korrupsiyaga aloqadorlikda ayblanib sudga tortilgan.

"Hokimlar yoki boshqa yuqori amaldorlarga nisbatan jinoiy ishlar qo'zgatilishi muntazam davom etishi kerak. Mamlakatda yulg'ich amaldorlarning soni juda ko'p. Bu narsaning vaqti-vaqti bilan qilinishi qonun tanlov asosida ishlayapti degan xulosaga olib keladi. Hukumat doirasidagi korrupsiya hech kimga sir emas. Buni yuqori lavozimdagilarning o'zi ham biladi. Shuning uchun ratifikatsiya qilishdan boshqa imkoniyat ham qolmagan bo'lsa kerak", - deydi tahlilchi Abdusalom Ergashev.

Sharhlovchilarga ko`ra mamlakatdagi iqtisodiy muhitga ishonch kam. Oliy Majlis ratifikatsiya bilan respublikaga chet eldan sarmoya kela boshlaydi deb umid qilayotgan bo'lishi mumkin, ammo qonun hozircha faqat qog'ozda. Shu paytgacha ma'qullangan o'nlab xalqaro hujjatlar qatorida chang bosib yotibdi.

Shu yilning iyul oyidan boshlab O`zbekiston va Xitoy o`rtasida gaz quvurlarining qurilishi boshlanadi. Qurilish ishlarini “O`zbekneftegaz” va Xitoy davlat kompaniyasi hamkorligida yaqinda tuzilgan qo`shma korxona bajaradi. Mazkur loyihaning mintaqa davlatlarini Xitoy bilan bog`lovchi asosiy energetik korridor bo`lishi ta`kidlanmoqda.

Qozog'iston, Turkmaniston va O`zbekiston gazini Xitoyga olib chiqishni rejalagan mazkur quvurning 500 kilometrdan oshiqrog`i O`zbekiston hududi orqali o`tadi. 2012 yildan boshlab ushbu quvurlar to`liq ravishda ishga tushishi rejalashtirilgan.

Agar loyiha amalga oshsa, O`zbekiston hozirgacha asosiy xaridor sanalgan Rossiyaning “Gazprom” kompaniyasidan tashqari boshqa yo`nalishdagi yangi bir xaridorga ega bo`ladi.

Bungacha “Gazprom” Xitoyga yonilg'ini eksport qilish borasida faol muzokaralr yuritib kelayotgan edi.

Sharhlovchilarga ko`ra mintaqa va Xitoy o`rtasida amalga oshishi rejalanagan mazkur loyiha ikki muhum o`yinchi - Rossiya va Xitoy o`rtasidagi geopolitik manfaatlar to`qnasha boshlayotganidan ham dalolat beradi.

"Xitoy va Rossiya Shanxay Hamkorlik Tashkilotidagi asosiy o`yinchilar hisoblanadi. Ular mintaqaga, yangi hududlarga kirib kelish uchun bir-biriga imkoniyat berishni ham nazarda tutishgan, biroq agar mintaqa davlatlari Xitoyga gaz sotish loyihasidan voz kechganda edi, bundan Rossiya faqat xursand bo`lardi. Rossiya Turkmanistondan arzon narxda gaz sotib olishdan yiliga bir milliard, Qozog`iston va O`zbekistondan 500 million dollardan daromad ko`rib kelayotgan edi ”, deydi sharhlovchi Kamron Aliyev.

Siyosiy sharhlovchi Abduvali Soyibnazarovga ko`ra Xitoyning mintaqadagi ishtiroki ortida asosan iqtisodiy manfaatlar bor.

“Xitoy mintaqa davlatlari bilan savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirishga harakat qilyapti xolos, ayrim xalqaro masalalarda pozitsiya bir xil bo`lishi mumkin, bu erda harbiy yoki siyosiy ishtirok haqida gap ketayotgani yo`q. Geosiyosiy jihatdan, asosan Rossiya va AQShning pozitsiyasi kuchli ”, - deydi Soyibnazarov.

Kamron Aliyev fikricha mintaqa energetikasini Xitoyga eksport qilish Rossiya monopoliyasiga qarshi turishga yordam beradi, biroq Xitoyning mintaqaga ekspansiya tahdidini unutmaslik lozim.

“Xitoy bilan bu borada shartnomaga kelishish mintaqa davlatlariga gaz narxini xalqaro darajada ko`tarishga imkon beradi. Shu bilan birga Xitoy bilan aloqalarning intensivlashishi, energetikani mutlaq u tomonga burish kelajakda Xitoyni mintaqaga ekspansiyasi bilan aks-sado berishi mumkin. Xitoyning Tibetdagi, Uyg'ur avtonomiyasidagi siyosati shuni ko`rsatmoqdaki, mahalliy aholiga tug'ishni cheklash natijasida, ayrim ma`lumotlarga ko`ra Uyg'uristonda xitoylarning soni bir necha barobarga ko`paygan. Bu Xitoyni agressiv demografik siyosati natijasida amalga oshmoqda,” - deydi Aliyev.

Mintaqa yonilg'i mahsulotlarini Rossiyani chetlagan holda dunyo bozoriga chiqarish bo'yicha bir nechta loyiha mavjud, biroq ularning aksariyati qog'ozda qolib ketmoqda.

Sharhlovchilardan biriga ko`ra O`zbekiston energetik eksport imkoniyatining kengayishini mamlakatdagi umumiy vaziyatga qanchalik ta`sir o`tkazishi noma`lum. O`zbekiston mintaqada Turkmanistondan keyin ikkinchi gaz eksport qiluvchi mamlakat hisoblanadi.

Biroq sharhlovchiga ko`ra bu ko`rsatkich hozirgacha O`zbekistondagi ijtimoiy-iqtisodiy ahvol yaxshilanishiga ta`sir o`tkazmagan. O`zbekiston energetik zahiralari, jumladan mahsulot eksportidan kelayotgan daromad, sarflanish va yo`nalish jarayonida musaffolik yo`q.

Yaqinda Toshkentda bir qator xorijiy davlatlardan kelgan ekspertlar ishtirokida “Zamonaviy demokratik jamiyatda ommaviy axborot vositalarining o`rni” deb nomlangan media-forum o’tkazildi.
Mustaqil jurnalistlar fikricha, forum O`zbekistondagi so`z erkinligi bilan bog`liq haqiqiy vaziyatni aks ettirmagan.

Xalqaro media-forum faqat rasmiy idoralar ishtirokida o`tgan.

O`zbekiston matbuotida konferensiya haqida berilgan maqolalarga ko`ra, anjumanda ishtirok etgan xalqaro ekspertlar O`zbekistonda matbuotni liberallashtirish maqsadida o`tkazilayotgan islohotlarga yuqori baho bergan.

Mamlakatdagi mustaqil jurnalistlarning anjuman haqidagi fikri mutlaqo keskin; mustaqil jurnalist Aleksey Volosevichning aytishicha, anjuman yopiq o`tgan, media-forumni tashkil qilishdan maqsad mamlakatda so`z erkinligini rivojlantirish emas.

“Mutlaq propaganda uchun o`tkazilgan forum, boshqa maqsadlar ko`zda tutilmagan”, - deydi mustaqil jurnalist.

Rasman ro`yxatdan o`tgan “Ezgulik” jamiyati vakili Abdurahmon Tashanov so’zlariga ko`ra media-forumda qatnashish haqida urunishlar samarasiz tugagan.

“Nodavlat tashkilotning sifatida forumda qatnashish uchun ro`yxatdan o`tishga urinib ko`rdik, imkoni bo`lmadi. Ko`pchilik xalqaro tashkilotlar bu yig`inni ko`z bo`yamachilik deb atadi. Bu baholarda haqiqatan jon bor”, - deydi u.

Abdurahmon Tashanov forumdan keyin O`zbekiston matbuotini kuzatish ham so`z erkinligi borasida biror o`zgarish kutilmayotganini ko`rsatmoqda deydi.

“Forumda haqiqatda so`z erkinligi uchun kurashayotgan xalqaro tashkilotlardan vakillar qatnashishi kerak edi, lekin bunday bo`lmadi, buning uchun O`zbekistonda muhit bo`lish kerak. Bunday muhit esa yo`q, uchrashuvga kelganlar qandaydir siyosiy o`yinlarni isbotlashga harakat qilayotganlar, O`zbekistonda so`z ekrinligi bo`yicha qandaydir yangilanish bor degan iddaoni isbotlashga harakat qilgan guruhlar bo`ldi”, - deydi Tashanov.

Yaqinda mamlakatdagi mustaqil jurnalistlardan biri Solijon Abdurahmonov giyohvand moddalarni saqashda ayablanib, qamoqqa olingani ma`lum bo`ldi.

Solijon Abdurahmonovning hibsga olinishi O`zbekistonda so’z erkinligiga nisbatan ta`qib to`xtamayotganini ko`rsatdi. Abdurahmonov Qoraqalpog’istondagi sanoqli mustaqil jurnalistlardan biri edi. Ayni paytda jurnalist Nukusdagi tergov izolyatorida saqlanmoqda.

Jurnalistning turmush o`rtog`i Shukurjon Abdurahmonova so’zlariga ko`ra, unga nisbatan avval ham tazyiqlar ko`rsatilgan.

“Menimcha ularning maqsadi uydagi kompyuterdagi qog`ozlarni qo`lga kiritish, undan davlatga qarshi biron narsa topish, bu borada tergov olib borish. Buning uchun prokuraturadan ruxsat kerak bo`lgan. Ana shuning uchun amalga oshrilgan deb taxmin qilayapman,” - deydi jurnalistning turmush o`rtog`i.

Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti O’zbekistonda mustaqil jurnalistlarning ta’qib etilishidan xavotirda. Kecha tashkilot rasmiy Toshkentdan hukumatni ayblagani uchun qamoqqa tashlangan jurnalistlarni ozod etishni talab qilib bayonot chiqargan.

Bayonotda Solijon Abdurahmonov tilga olingan va hukumatga qarashli viloyat telestansiyalarida Ozodlik radiosi jurnalistlariga qarshi olib borilayotgan kampaniya tanqid qilingan. Rasmiy Toshkent Yevropa tashkiloti bayonotiga hali munosabat bildirmagan.

Sharhlovchilar fikricha, keyingi paytda O`zbekistonda inson huquqlari va so`z erkinligi masalasiga doir qator konferensiyalar o`tgan, biroq undan maqsad bu qadriyatlarni amalda tadbiq etish emas, balki xalqaro jamoatchilik oldida soxta ko`rinish hosil qilish ekani urg`ulanmoqda.

Официальные власти, в свою очередь, заявляют, что возгорание давно локализовано, разрушений в городе нет и ситуация полностью нормализовалась. Что касается пострадавших, то, по данным МЧС, оно не изменилось. В результате происшествия за медицинской помощью обратился 21 человек. Жертвами взрыва стали трое.

В МИДе республики сообщают, что жители, которые были вынуждены бежать из города, уже возвращаются в свои дома. Москвичке Наталье, свою фамилию она попросила не называть, удалось связаться по телефону с мамой и бабушкой, которые живут в Кагане. И вот, что они ей рассказали: "Начались взрывы. Напротив вертолетной части находился их дом. Вначале подумали: дождь идет, потом все начали выбегать. Почувствовали, что в воздухе даже светло стало. Все побежали через мост. Весь народ бежал кто в чем. Все из окон повылетало. Двери перекосило. Потом вроде бы автобусы поехали бухарские. Эвакуировали их в общежитие. Сейчас до Навои добрались".