“Afg’onistonda saylov bahsi xolis hal qilinmasa, ishonchga loyiq hukumat qaror topmasa, buning og’irini xalqaro hamjamiyat ko’tarishi kerak bo’ladi”,- deydi Obama.

AQSh va NATOning Afg’onistondagi qo’mondoni general Stenli Makkristal bu davlatga qo’shimcha askar jo’natish kerak, demoqda. Ba’zilar bu fikrga qo’shilmaydi va jangarilarni busiz ham yengish mumkin, deb hisoblaydi.

Vaziyatni o’rgangan Makkristal hukumatga yozma hisobot bergan. Obama Afg’onistonga yana askar jo’natadimi, yo’qmi hozircha noma’lum.

“Afg’oniston va Pokiston barqarorligi g’oyat muhim”, - deydi Obama. Xalqaro koalitsiya, NATO qo’shinlari buni anglab yetmoqda.
Mutaxassislar “Afg’onistonda xavfsizlikni ta’minlash, mahalliy qo’shin malakasini oshirish, Tolibonga xayrixoh xalq ishonchini qozonish uchun bu davlatga qo’shimcha askar yuborish zarur”, demoqda.

Prezident Obama nazarida bu siyosat samarasi afg’on hukumati harakatiga ham bog’liq. “Afg’onistondagi saylov va unda yangragan shikoyatlar xavotirga loyiq, tugal xulosani intiqlik bilan kutayapmiz”, - deydi AQSh rahbari.

General Makkristal hisobotini Obama xolis, achchiq haqiqat deb ta’riflaydi. Unga ko’ra, Tolibon kuchga to’lgan, AQSh va NATO safini askar bilan to’ldirmasak, mag’lub bo’lishimiz muqarrar, deydi general.

Prezident Obama har xil manbalarni o’rganib, so’ng xulosa qilamiz, deydi.

“Mukammal yechim topish qiyin, vaziyat og’ir ekani hech kimga sir emas”, deydi u. “Amerika xalqi Iroqdagi urushdan charchagani, Afg’onistonga o’z o’g’il-qizlarini jo’natishdan bezib qolganini bilaman. Qo’shimcha harbiy jo’natishdan oldin yaxshilab o’ylab ko’ramiz”, - deydi AQSh prezidenti.

Texasda joylashgan Stratfor tahlil markazi asoschisi va rahbari Jorj Fridmen (George Friedman) ayni damda do'stona aloqada bo'lgan davlatlar kelajakda bir-biriga qarshi fazoviy urush olib boradi, dunyo aholisi soni kamayib, sanoatlashgan davlatlar ishchi migrantlar uchun kurashadi, Polsha, Turkiya, Meksika va Yaponiya qudratli davlatlarga aylanadi deya bashorat qilgan.

Fridmen "Kelasi 100 yil" deb nomlangan yangi kitobida dunyoda bo'ladigan o'zgarishlar haqida yozgan.

Soni tobora oshib borayotgan jahon aholisini boqish global miqyosda eng ko'p muhokama qilinayotgan mavzulardan biri.

Ammo, deydi Jorj Fridmen, kelajakda bu muammo o'z-o'zidan yo'qoladi, chunki jahonda tug'ilish sur'ati pasayib, aholining katta qismi keksalardan iborat bo'ladi.

"Bir tomondan hamma aholi keskin ko'payadi degan xavotirda. Boshqa tomondan jamiyatlarda qariyalar soni ko'paymoqda. Qariyalar olamdan o'tgach, masalan Germaniya va Rossiyada aholi 25-30 foizga kamayadi," deydi Fridmen.

Muhojirlarni jalb qilish uchun kurash boshlanadi

Unga ko'ra, bu kabi davlatlar taraqqiy etishi uchun rivojlanayotgan mamlakatlardan muhojirlarni taklif etish kerak bo'ladi.

"Ishchi kuchi kamayib borar ekan, sanoatlashgan davlatlarda ularga ehtiyoj tug'iladi, chunki ba'zi ishlarda ehtiyoj kattaroq bo'lishi mumkin, bu esa muhojirlar uchun raqobatni kuchaytiradi," deydi tahlilchi.

Aholi sonini tushirishga qaratilgan dasturlar bilan shug'ullanuvchi mutaxassislar tez xulosa qilmaslikka chaqiradi.

Elizabet Medsen Fridmen bashoratlariga shubha bilan qaraydi.

"BMT hisoblariga ko'ra, kelajakda dunyo bo'ylab tug'ilish sur'ati pasayadi. Ammo hozirgi raqamlarga nazar tashlasangiz, rivojlangan davlatlarda ham, rivojlanayotgan mamlakatlarda ham buning aksiga guvoh bo'lyapmiz," deydi u.

Medsenga ko'ra, tug'ilish sur'atini cheklovchi dasturlar amalga oshirilmas ekan, Fridmenning aholi soni keskin kamayadi degan bashoratlari o'z-o'zidan sodir bo'lmaydi.

Jorj Fridmen qarama-qarshi fikr tarafdorlari bilan bahslashishdan foyda yo'q, muammo bir asrdan so'ng hal bo'ladi deydi.

Uning nazarida eng jiddiy muammo - bu iqlim o'zgarishi bo'lib, kelajakda quyoshdan toza energiya olish ommalashadi.

"Energiyani quyoshdan oluvchi moslamalar fazoga o'rnatilib, quvvat keyin yerga uzatiladi. Buni ikki yo'l bilan qilish mumkin: kabel orqali yoki mikroto'lqin nurlanish bilan," deydi u.

Polsha va Turkiya qudratli davlatlarga aylanadi

Fridmen kitobida siyosiy jarayonlar ham tilga olinadi.

Masalan, uning aytishicha, Polsha va Turkiya qudratli davlatlarga aylanadi, asr oxiriga borib esa Meksika AQShning Shimoliy Amerikadagi eng yirik raqobatchisi bo'ladi.

"Meksika qudratli bo'ladi. 100 million kishilik aholiga ega. AQSh bilan chiqisha olmaydi. AQSh esa Meksika bilan. Boshqacha bo'lishi ham mumkin emas. Bu evolyutsion jarayon," deydi Fridmen.

Ikki mamlakat o'rtasidagi savdo aloqalari kuchli bo'lishiga qaramay, deydi Fridmen, AQShning Meksikadan kelayotgan noqonuniy immigratsiya va qoradori savdosiga, Meksikaning esa AQShning mintaqadagi hukmron pozitsiyasiga nisbatan noroziligi kuchayadi.

Bashorat, xolos

Fridmen bashoratiga ko'ra, kelasi 10-20 yil ichida bir necha davlatlar Qo'shma Shtatlar mavqeiga putur yetkazishga harakat qiladi, ammo hech birining, hattoki kuchayib borayotgan Xitoyning qo'lidan ham bu ish kelmaydi.

"Bu vaqt oralig'ida biron-bir mamlakat AQShdan o'zib ketadi deb o'ylashga asos yo'q," deydi bashoratchi.

Jorj Fridmen "men avliyomasman, bashoratlarim 100 foiz aniq bo'lmasligi mumkin, ammo bunga faqatgina 100 yildan keyin baho bersa bo'ladi xolos" deydi.

Jahondagi ekologik muammolarda asosan sanoatlashgan davlatlar ayblanadi. Atmosferani zaharlayotgan gazlarning 60-70 foizi aynan shu davlatlarga to’g’ri keladi.

Jahon Bankining ogohlantirishicha, iqlimdagi salbiy o’zgarishlar natijasida yuzaga kelayotgan ofatlar, toshqin va qurg’oqchilikdan kambag’al davlatlar eng ko’p ziyon ko’rmoqda.

2030 yilga borib, rivojlanayotgan davlatlarga ekologik muammolarga qarshi kurash yo’lida yiliga jami 75 milliard dollar kerak bo’ladi. Tabiiy ofatlar, taraqqiyot dasturlari va energetik tadqiqotlar uchun yana milliardlab dollar zarur.

Jahon Banki qoshida bu masalani o’rganib chiqqan olima Rozina Bierbaum deydiki, iqlim o’zgarishi qashshoq davlatlarga og’ir tushmoqda. Yordamni ularga qaratish kerak.

"Rivojlanayotgan dunyoga “o’zingiz eplab ketasiz” deyish adolatdan emas. Boy davlatlar yordam qo’lini cho’zishi, pul ham davlat, ham xususiy sektordan kelishi kerak. Iqlim buzilayotganiga hammamiz javobgarmiz. Ularga ko’z yumish barchaga qimmatga tushadi",- deydi mutaxassis.

Dunyo ahli iqtisodiy krizis iskanjasidan chiqishga urinar ekan, mablag’ jalb qilish oson emas. Ammo harakat qilsak, ijobiy o’zgarishlarga erisha olamiz, deya umid bildiradi olima Rozina Bierbaum.

"Moliyaviy krizisdan chiqib olish uchun qariyb 400 milliard dollar sarmoya ajratilgan. Shuning yarmi suv va energetika uchun",- deydi u.

Jahon Banki a’zo davlatlarga qarz berish strategiyasini ham o’zgartirmoqda.

Keti Sierra, bankning taraqqiyot dasturlari bo’yicha vitse-prezidenti deydiki, muqobil manbalardan energiya olish uchun ko’proq mablag’ ajratilyapti.

"Bu sohaga o’tgan yili eng ko’p kredit ajratdik – 3.3 milliard dollar. Kelajak energiyasiga sarmoya bu",- deydi u.

Jahon Bankini bu yili energetika va iqlim o’zgarishini bosh masalalar deb belgilagan va hukumatlarni tejamkorlikka undamoqda.

"Iqlimdagi o’zgarishlar kambag’al davlatlarni aholi hayotini yaxshilash uchun zarur mablag’dan ayirmoqda",- deydi Keti Sierra.

Shu yil dekabrida hukumatlar Kyoto protokolini yangilash uchun bir davraga to’planmoqda. Zaharli gazlarni kamaytirishga qaratilgan bu hujjat muddati 2012 yilda tugaydi. AQSh, Xitoy, Hindiston kabi yirik davlatlar uni haligacha imzolamagan.

Ослодан келаётган сўнгги хабарларга кўра, Америка Президенти Барак Обама Тинчлик бўйича Нобел мукофотига лойиқ деб топилган.

Нобел мукофоти қўмитасидан билдиришларича, бунга президент Барак Обаманинг фавқулодда дипломатик фаолияти сабаб бўлган.

Қўмита президент Барак Обаманинг халқаро ташкилотларни мустаҳкамлаш ва ядровий қуролсизланишни тарғиб этишга оид ишларига эътибор қаратган.

Норвегия Нобел қўмитасининг президент Барак Обамани Тинчлик мукофоти билан тақдирлаш қарорига қандай қарайсиз? - айни мавзуни "Сўз Сизга" форумида мубоҳаса этиш учун бу ерга босинг.

Бу йил Тинчлик бўйича Нобел мукофотига рекорд сонда - яъни 205 кишининг номзоди илгари сурилганди.

Уларнинг орасида Зимбабве Бош вазири ва хитойлик диссидент сиёсатчининг ҳам бўлганлиги айтилади.

Обама нимани қойиллатишга улгурди?

Президент Барак Обама ўтган йили илк қора танли президент ўлароқ Америка тарихига кирганди.

Президент ўлароқ ўзининг қисқа фаолияти давомида Барак Обама Бирлашган Миллатларга кучли дастак кўрсатиб, Ислом дунёсининг кўнглига йўл топиш, террорчилик ва ядровий қурол-яроғларнинг тарқалиши каби башарий таҳдидларга қарши курашиш ниятида эканини айтганди.

Норвегия Нобел қўмитаси шу пайтга қадар тинчлик йўлида иш олиб бораётган алоҳида шахслар ёки гуруҳларни рағбатлантириш учун ўз мукофотини тақдим этиб келган.

Қўмитанинг жорий йилги қарори Президент Обамани тинчлик ва ҳамкорлик йўлидаги фаолиятини давом эттиришга ундаш сифатида ҳам кўрилиши мумкин.

"Обама каби инсонлар жуда-жуда кам ҳолларда дунёнинг эътиборига тушишади ва афгор оммада яхшироқ келажакка умид уйғота олишади," деб айтган мукофот соҳибини эълон қиларкан Норвегия Нобел мукофоти қўмитаси.

Қўмитага кўра, "Барак Обаманинг дипломатияси дунёнинг етакчи давлатлари дунё аҳолисининг аксарияти бўлишган қадриятлар ва қарашлар асосида иш олиб боришлари лозимлигига таянади".

Мукофот соҳиби эса, беш кишилик қўмита томонидан танлаб олинади. Ғолибга Олтин медал, махсус диплом ва 1.4 миллион АҚШ доллари миқдоридаги пул топширилади.

Барак Обама, шунингдек, Тинчлик бўйича Нобел мукофотини қўлга киритган тўртинчи АҚШ президенти бўлади.

Oq uy matbuot kotibi Robert Gibbsning aytishicha, prezident Obama uchun bu kutilmagan voqea bo'ldi.

Barak Obama prezident bo'lganiga bir yil to'lmasdan jahon tinchligi yo'lida harakat qilgan fidoiy insonlar qatoriga qo'shildi. Nelson Mandela, Dalay Lama, Martin Lyuter King va boshqalar.

AQSh rahbarining aytishicha, o'tmishdagi sovrindorlardan farqli o'laroq u bu mukofotga loyiq emas.

"Ular meni va butun dunyoni matonati bilan hamisha ruhlantirgan," deydi Obama.

BMT Bosh kotibi Pan Gi Mun Obamaning Nobel laureati bo'lgani ajoyib yangilik deydi.

"Prezident Obama jahonni qiynayotgan dolzarb muammolar - iqlim o'zgarishi, yadro qurollarini tarqatmaslik va qator boshqa xavfsizlik masalalari bo'yicha muloqotning yangicha ruhini o'zida mujassamlashtirgan," deydi Pan Gi Mun.

AQSh sobiq prezidenti, Tinchlik uchun Nobel mukofoti laureati Jimmi Karterning aytishicha, sovrin xalqaro hamjamiyat Barak Obamaning dunyodagi tinchlik uchun harakatlarini tan olganidan dalolat.

Ammo hamma ham bunday fikrda emas. Ba'zilar fikricha, prezident Obama tinchlik yo'lida amalda hali hech bir yutuqqa erishgani yo'q.

Qohiradagi Amerika kolleji professori Said Sodiqning aytishicha, Iroq va Afg'onistonda tinchlik hali ham qaror topmagan.

"Arab-Isroil jarayoni joyidan siljimagan. Guantanamo qamoqxonasi hali ham ochiq. Qaysi xizmatlari uchun unga mukofot berilyapti," deb so'raydi misrlik siyosatshunos.

AQSh Kongressida muxolifatdagi respublikachilarning bu xabarga munosabati turlicha bo'ldi. Ba'zilar sukut saqlayotgan bo'lsa, boshqalar nazarida tinchlik va inson huquqlari uchun ter to'kib kurashgan insonlar qolib ketib, sovrin Obamaga berildi. Yana bir respublikachi senator Jon Makkeynga ko'ra esa AQSh rahbari bunday yuksak mukofotga sazovor bo'lsa, amerikaliklar bu bilan faxrlanishi kerak.

Barak Obamaga qo'shimcha mas'uliyat yuklandi va u o'z oldiga qo'ygan vazifalarni sidqidildan ado etishi zarur, deydi Makkeyn. AQSh tarixida yana ikki prezident Nobel laureatlari bo'lgan. Bular - Vudro Vilson va Teodor Ruzvelt.

Мазкур ҳужум Покистон шимоли-ғарбида юз берган қатор бомбалашлар ортидан юз берган. Жума куни Пешоварда содир этилган портлашда камида 50 одам ҳалок бўлганди.

Айни дамда Покистон армияси Толибон ҳаракатига қарши йирик ҳарбий амалиётга тайёргарлик кўрмоқда.

Покистондаги Би-би-си мухбири Олим Мақбулнинг айтишича, сўнги кунларда озод қабилалар яшовчи ҳудудларда Толибон мавқелари Покистон ҳаво кучлари томонидан бомбаланган эди. Мазкур ҳаво ҳужумлари ортидан тез орада Покистон армияси ҳарбий амалиёти бошланиши мумкинлиги ҳақида миш-мишлар тарқалганди.

Қийин ҳадаф

Сўнги ҳужумлар масъулиятини ҳозирча ҳеч ким ўз зиммасига олгани йўқ, бироқ Толибон унга қарши амалиётлар тўхтамас экан қуролли ҳужумларга қўл уриши билан таҳдид қилганди.

Полиция мулозими Муҳаммад Жалилнинг Ассошиэтд Пресс хабар агентлигига маълум қилишича, қуроллилар армия бош қароргоҳига маҳаллий вақт билан тушликка яқин кичик юк машинасида бостириб кирганлар.

"Улар дастлаб қароргоҳга қарата гранаталар улоқтирганлар ва сўнгра ҳарбийларни ўққа тутганлар," - деб айтади Покистон хавфсизлик мулозими.

Шоҳидлар бош қароргоҳга элтувчи йўллар беркитилганини айтишади.

Кейинроқ ҳарбийлар ҳужум бартараф этилганини маълум қилганлар.

"Вазият назорат остида... Барча қуроллилар ҳалок этилди," - деб айтган генерал-майор Азҳар Аббос маҳаллий телевидениелардан бирига .

"Ҳарбийларга етказилган аниқ зарар миқёсини айта олмайман, бироқ улардан тўрт нафари биринчи назорат нуқтасида ҳалок этилди," - дея илова қилган Азҳар Аббос.

Бироқ, тасдиқланмаган хабарларга кўра, отишмалар яна давом этган. Қуроллиларнинг иккинчи гуруҳи қароргоҳга бостириб киргани тахмин қилинмоқда.

Покистонда охирги йилларда қуролли исёнчилар кучли қўриқланувчи ва муҳим аҳаммиятга эга бўлган идораларни нишонга олишмоқда.

Шу йилнинг март ойида Лаҳор шаҳрида қуроллилар Шри Ланка миллий крикет жамоаси автобусини ўққа тутишганди. Ўшанда олти полиция ходими ва ҳайдовчи ҳалок бўлган ва яна бир нечта крикетчи жароҳат олганди.

Худди ўша ойда Лаҳор шаҳри четидаги полиция машғулот маркази қуроллилар томонидан босиб олиниши оқибатида ўнлаб одамлар ҳалок бўлганди.

Xillari Klinton Rossiya Tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov bilan uchrashib, Rossiyaning Eron masalasi bo'yicha hamkorligini ijobiy baholagan. Lavrovning aytishicha ham, Tehronga ayni damda sanksiyalar qo'yish teskari natija berishi mumkin.

Ammo, deydi Klinton, agar Eron xalqaro hamjamiyat bilan bu borada hamkorlik qilmasa, uni jazolashga to'g'ri keladi.

AQSh va Rossiya rasmiylari dekabr oyida muddati tugayotgan Strategik qurollarni qisqartirish bitimini yangilash va yadro arsenalini yanada kamaytirishga qaratilgan muzokaralar muvaffaqiyatli kechayotganini ta'kidlagan.

Klinton bugun shuningdek prezident Dmitriy Medvedev bilan ham uchrashib, Afg'onistondagi vaziyat va Barak Obama ma'muriyatining raketa hujumiga qarshi mudofaa rejasining yangicha ko'rinishini muhokama qilmoqda.

Ma'lumki, Barak Obama Jorj Bush prezidentligi davrida ishlab chiqilgan rejadan qaytmoqda. Unga ko'ra, Qo'shma Shtatlar Polsha va Chexiyada radar va raketalar o'rnatib, Eron ehtimoliy hujumidan mudofaa tizimi yaratmoqchi edi. Kreml AQShning yangi rejasi bo'yicha hamkorlik qilishga tayyor ekanini aytmoqda.

Ko'p masalalarda hamkorlik yaxshi yo'lga qo'yilgan bo'lsada, deydi Xillari Klinton, ikki davlat Gruziya hamda bo'lginchi Abxaziya va Janubiy Osetiya masalalari bo'yicha qarama-qarshi fikrda.

Davlat kotibi Moskvada huquq faollari bilan ham uchrashib, Qo'shma Shtatlar Kreml bilan munosabatlarda inson huquqlari va demokratiya masalalarini chetlab o'tmasligini ta'kidlagan.

Sud qaroriga ko'ra, yana bir kishiga umrbod qamoq jazosi belgilangan. Ularning hammasi uyg'ur millatiga mansub ekani aytilmoqda. Shinjon hokimiyati vakili Li Jining aytishicha, hukm xolisona chiqarilgan.

"Oddiy xalq sud qaroriga qanday munosabat bildirishi hozircha noma'lum. Yaqin kunlarda yana bir necha kishiga hukm o'qilishi kutilmoqda. Jarayon qonun doirasida o'tmoqda," deydi rasmiy.

Jahon uyg'urlar kongressi vakili Dilshod Rashidning Amerika ovoziga aytishicha, sud adolatsiz o'tgan, ayblanuvchilar himoya bilan kerakli ravishda ta'minlanmagan.

"Sud tayinlagan advokatlar Xitoy hukumati foydasiga ish tutdi xolos," deydi faol.

O'tgan hafta bir kishi o'limga, boshqasi esa umrbod qamoq jazosiga mahkum etilgan edi. Rasmiy matbuotda bu haqda ko'p ma'lumot berilmagan, ammo ismlaridan ularning xitoy ekani aytilmoqda. Ular iyun oyida Guandon viloyatidagi fabrikada etnik to'qnashuvlarga aloqadorlikda aybdor deb topilgan. O'shanda ikki uyg'ur ishchisi o'ldirilgan edi.

Guandondagi voqeadan g'azablangan uyg'urlar iyul oyida Shinjonda namoyish qilgan. Uyg'urlar va xitoylar o'rtasidagi to'qnashuvda 200 ga yaqin kishi nobud bo'lgan. Ammo uyg'urlarga ko'ra, xitoylar va hukumat askarlari 500 ga yaqin uyg'urni o'ldirgan.

Shveytsariyada imzolangan tarixiy bitimning mazmuni shuki, oradagi kelishmovchiliklarni yengish uchun avvalo hamjihatlik yagona maqsad deb belgilanishi shart. Muzokaralarga AQSh vositachilik qilib keladi.

Kelishuv Armanistonda katta qarshilikka sabab bo’lmoqda. Yerevanda 10 mingga yaqin kishi namoyishga chiqib,Turkiya bilan diplomatik aloqalar o’rnatilayotganini qoralagan.

Armanlar Turkiyadan 1915 yilda Usmoniylar imperiyasi bir yarim million armanni qirib tashlagan va bu genotsid bo’lgan deya tan olishini talab qilmoqda.

Turkiya bunday qilmoqchi emas va rasmiy Anqara nazarida armanlar Birinchi Jahon Urushi kechayotgan qiyin bir davrda ocharchilik va mahalliy mojarolarda o’lgan.

Bu boradagi azaliy bahslarni chetga surib, qo’shni xalqlarning bugungi hayotini yaxshilash maqsadida erishilgan do’stlik bitimiga binoan orada uzoq vaqtdan beri yopiq turgan chegara ochiladi.

Amerika, Yevropa Ittifoqi va Rossiya olqishlagan bu hujjat Turkiya va Armaniston parlamentlari tasdig’idan o’tishi kerak.

Turkiyada ham bu kelishuvdan norozi insonlar ko’p ekan, uning amaliy ijrosi hozircha mavhum.

Xitoyda yana 6 kishi iyul oyida Shinjondagi tartibsizliklarga aloqadorlikda aybdor deb topilib, o'lim jazosiga mahkum etilgan. Yana uch nafariga umrbod qamoq jazosi belgilangan. Uyg'ur faollari sud hukmiga norozilik bildirmoqda.

Yozda Shinjon poytaxti Urumchida uyg'urlar va xitoylar o'rtasida to'qnashuvlar yuz berib, rasmiy ma'lumotlarga ko'ra, 200 ga yaqin kishi o'lgan edi. Sud qilinganlarning aksariyati uyg'urlar. Ular xitoylarni do'pposlab o'ldirganlikda aybdor deb topilgan. Xuddi shunday ayblov bilan bir xitoy ham jazoga tortiladi. U uyg'urlarni o'ldirganlikda ayblangan.

Shinjon hukumati rasmiysiga ko'ra, sud o'z ishini hali tugatgani yo'q.

"Yana bir necha ayblanuvchi o'z hukmini kutmoqda," deydi rasmiy ularning umumiy soni haqida ma'lumot berishdan bosh tortib.

Iyul oyidagi namoyishda undan sal avval Guandon viloyatida ikki uyg'ur ishchisining xitoylar tomonidan o'ldirilganiga norozilik bildirilgan edi. Biroq namoyishlar tartibsizliklarga aylanib ketib, har ikki tomondan qurbonlar bo'lgan.

Dushanba kuni ham olti nafar uyg'ur ayni ayblovlar bilan o'lim jazosiga mahkum etilgan.

Jahon uyg'urlari kongressi rahbari Robiya Qodir sud jarayoni va hukmini adolatsiz deb atab, mintaqada etnik ziddiyatlar yanada kuchayishi ehtimoli haqida ogohlantirgan.

Uning aytishicha, advokatlar ayblanuvchilarga davlat tomonidan belgilanib, mijozlarini oqlash uchun yetarlicha harakat qilmagan. Xitoy rasmiylari esa aksincha sud davlat aralashuvisiz, odil o'tgan deydi.